Bürokrasi ve Siyaset Dedikleri;Hatıralarım

Bu kitap; popülizmle başlayıp, liyakatsizlik, usulsüzlük ve yolsuzlukla büyüyen bir sistem çöküşünün hikâyesidir. Mehmet Zekai Özcan, kamu yönetimi ve siyaset alanında uzun yıllara dayanan tecrübesiyle sosyal güvenlik sisteminin en kritik noktalarında görev almış; Sosyal Sigortalar Kurumu'nda Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Başkanı olarak sorumluluk üstlenmiştir. Siyaset hayatında milletvekili olarak görev yapmış, sosyal güvenlik sistemindeki bozulmayı gidermek amacıyla kurulan komisyonlara başkanlık ederek istisnaların kaldırılması ve nimet–külfet dengesinin sağlanması için mücadele etmiştir. Bu kitapta anlatılanlar, bir kişinin sadece hayat hikâyesi değildir. Aynı zamanda yalnızca bürokrasinin değil, siyasetle birlikte işleyen bütün bir sistemin nasıl bozulduğunun; kuralların nasıl işlevsiz hâle getirildiğinin ve siyaset–bürokrasi ilişkileri içinde usulsüzlüklerin nasıl olağan hâle getirildiğinin içeriden bir tanıklığıdır. Bu eser, Türkiye'nin son yarım asrında ekonomik, siyasi ve bürokratik yapının nasıl kurulduğunu, nasıl işlediğini ve zaman içinde nasıl bozulduğunu bütün açıklığıyla ortaya koymaktadır. Bu süreçte, yazarın bürokraside usulsüzlük ve yolsuzluklara karşı verdiği mücadelede karşılaştığı siyasi engellerin hangi yollarla ortaya çıktığı; usulsüz taleplere karşı duruşunun zaman zaman tasfiye girişimleriyle sonuçlandığı ve bu süreçlere karşı yargı yoluyla da mücadele ettiği somut örnekleriyle gösterilmektedir. Aynı zamanda siyaset ile bürokrasi arasındaki iş birliğinin hangi mekanizmalarla kurulduğu ve bu ilişkinin nasıl bir çıkar düzenine dönüştüğü, yaşanmış örneklerle açık biçimde ortaya konulmaktadır. Yazarın, nimet–külfet eşitliğini savunarak başta milletvekillerine tanınan ayrıcalıklar olmak üzere her türlü imtiyazın kaldırılması yönünde verdiği mücadele; yerleşik çıkar dengelerini bozduğu için başta karar verici siyasi aktörler olmak üzere sistemin etkili unsurları tarafından nasıl dışlandığını açıkça göstermektedir. Bu dışlanmanın sonucunda reform çabalarının akamete uğradığı; sistemin dengelerinin daha da bozulduğu ve bugün milyonlarca çalışan ile emeklinin asgari düzeyde, yetersiz gelirlerle yaşamaya mahkûm edildiği gerçeği bütün açıklığıyla ortaya konulmaktadır. Bu eser; yalnızca geçmişin bir muhasebesi değil, aynı zamanda geleceğe yönelik açık bir uyarıdır. Kuralların yerini popülizm, liyakatsizlik, keyfilik ve çıkar aldığında; çöküş kaçınılmazdır.