Dilin Afetleri; Dil Belası

İnsan bazen tek bir sözle gönüller kazanır, bazen de yine tek bir sözle yılların emeğini zayi eder. Dil; zikrin, duanın, ilmin ve hayrın vasıtası olduğu gibi yalanın, gıybetin, dedikodunun, kırıcı sözün ve nice günahın da kapısıdır. İmam Gazâlî, Dilin Âfetleri adlı bu eserinde insanın en çok kullandığı, fakat hesabını vermekte en fazla zorlanacağı organlardan biri olan dili ele alır. Gereksiz konuşmadan tartışmaya, husumetten yapmacık ve süslü sözlere; kötü sözden lanet okumaya, alaydan sırları ifşa etmeye; yalandan gıybete, koğuculuktan iki yüzlü konuşmaya kadar dilin yol açtığı afetleri ayrıntılı biçimde inceler. Gazâlî yalnızca dilin işlediği günahları sıralamakla kalmaz; bu günahların kalpteki köklerini, nefsi bunlara sevk eden sebepleri ve onlardan kurtulmanın yollarını da gösterir. Konuşmanın hangi durumda hayır, hangi durumda susmanın daha faziletli olduğunu; sözün niyet, zaman, muhatap ve sonuç bakımından nasıl değerlendirilmesi gerektiğini açıklar. Ayetler, hadisler, sahabe ve selef sözleriyle zenginleşen eser, okuyucuyu söylediklerini hesaba çekmeye, dilini korumaya ve sözünü Allah'ın rızasına uygun hâle getirmeye çağırır. Dilin Âfetleri, konuşmadan önce düşünmek, başkalarının onurunu korumak, kalbini dilin günahlarından arındırmak ve susmanın hikmetini öğrenmek isteyen herkes için güçlü bir ahlak ve nefis terbiyesi rehberidir.