Gizemciliğin Tarihi

Ralph Shirley, 1920'de kaleme aldığı bu kitapta tarihin yedi ismini mercek altına alıyor: Yaşadığı
yüzyılı derinden etkileyen Tyanalı Apollonius, Yeni Eflatunculuğun kurucusu Plotinos,
İmparatora danışmanlık eden simyacı Michael Scot, tıbbın sınırlarını zorlamaktan çekinmeyen
Paracelsus, ölüm sonrasını haritalandırmaya çalışan Swedenborg, on sekizinci yüzyılın en
tartışmalı figürü Kont Cagliostro ve kadınların felsefeye dâhil edilmesi için mücadele eden Anna
Kingsford.
Shirley bu isimleri ne yüceltir ne de küçümser. Her birini kendi döneminin koşulları içinde,
dönemin bilim anlayışı ve iktidar ilişkileriyle birlikte ele alır. Okudukça anlaşılır ki bu
insanların "mistik" ya da "büyücü" diye anılması çoğunlukla cehalete ya da korkuya verilen bir
tepkidir; asıl yaptıkları şey ise çoğu zaman dönemin biliminin ta kendisidir.
Kitap aynı zamanda Endülüs'ün entelektüel mirasını, ortaçağın karanlık yüzünü, Engizisyon'un
bilgi üzerindeki tahribatını ve Rönesans öncesi Avrupa'sının düşünce dünyasını anlamak için
de eşsiz bir kaynak niteliği taşımaktadır.