Hikem-i Atâiyye

Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: Allah hikmeti dilediğine verir. Kime hikmet verilirse, şüphesiz ki ona pek çok hayır verilmiş demektir. Bunu ancak temiz akıl sahipleri düşünüp anlar. (Bakara, 269) Kendisine hikmet bahşedilen veli zâtlardan birisi de Şâzeli şeyhi İbn Atâullah el-İskenderî hazretleridir (ö.709/1309). Hikem-i Atâiyye, onun en meşhur eseridir. Tevhid, marifet ve tasavvufi hayatla ilgili hikmetli sözler içermektedir. İbn Atâullah hazretleri bu eserini, şeyhi Ebü'l-Abbas el-Mürsi kuddise sırruh hayatta iken yazmış, ona arzetmiş, şeyhi incelemiş ve şöyle demiştir: Evladım, bu kitapta İhyau Ulumiddindeki maksatları ve hatta daha fazlasını yerine getirmişsin. Hikem-i Atâiyy'nin hacmi küçük, ilmi büyük, ibareleri güzel, ifadeleri parlak, mânâları güzel ve üstündür. İslam tarihinin en çok sevilen ve en çok şerh edilen eserlerinden biridir. Şârihleri arasında hemen her tarikattan sûfi vardır. Neredeyse her şeyh, özel veya genel halkalarında Hikem'den dersler yapmış, müridan ve muhibbanını hakîkat nuruyla tenvir etmeye çalışmıştır.