İntibah

Namık Kemal'in 1876 yılında sürgündeyken kaleme aldığı İntibah, edebiyatımızda ilk edebî roman olarak kabul edilir. Yazar romana Son Pişmanlık adını verse de Maarif Vekâleti tarafından kitabın ismi yazara müracaat edilmeksizin İntibah: Sergüzeşt-i Ali Bey (Uyanış: Ali Bey'in Maceraları) olarak değiştirilmiştir. Roman güzel bir aile terbiyesi alarak yetiştirilen Ali Bey'in hafifmeşrep bir kadın olan Mehpeyker'e gönül vermesi ve bu sevdanın Ali Bey'e olan tesirleri ile başlar. Oğlunun hâline üzülen Fatma Hanım güzellik ve iyilik timsali bir dilber olan Dilaşup'u cariye olarak eve getirir. Dış çevreye karşı deneyimsiz bir genç olan Ali Bey'in, yaşamları ve karakterleri birbirinden tamamen farklı iki kadın arasında olgunlaşmaya başlaması ve bu geç kalınmış “uyanış”ın kendisine ve çevresindekilere olan menfi etkileri anlatılır. Ayrılıklar, nedametler ve ızdıraplarla dolu bir sergüzeştin nihayetinde Ali Bey, kendi sonunu kendi hazırlamaktadır.