İyiliği Emretmek Kötülükten Sakındırmak

Bir toplumda iyilik yalnızca tavsiye edilmekle, kötülük de yalnızca kalben reddedilmekle korunmaz; hak ile batılın birbirinden ayrılması ve yanlışın imkan ölçüsünde düzeltilmesi de gerekir. İmam Gazali, İyiliği Emretmek Kötülükten Sakındırmak adlı bu eserinde İslam'ın en önemli toplumsal sorumluluklarından biri olan emr-i bi'l-ma‘rûf ve nehy-i ani'l-münker vazifesini bütün yönleriyle ele alır. Bu görevin faziletini ve terk edilmesinin doğuracağı sonuçları açıkladıktan sonra, iyiliği emredip kötülükten sakındırmanın şartlarını, kimlerin bu sorumluluğu taşıdığını, hangi durumlarda müdahale edilebileceğini ve müdahalenin hangi derece ve edepler çerçevesinde yapılması gerektiğini ayrıntılı biçimde inceler. Gazali özellikle bu vazifenin bilgi, hikmet, sabır ve doğru yöntem gerektirdiğini; kötülüğü ortadan kaldırmaya çalışırken daha büyük bir kötülüğe yol açılmaması gerektiğini gösterir. Mescitlerde, çarşı ve pazarlarda, sokaklarda, davet ve ziyafetlerde yahut toplum hayatının farklı alanlarında zamanla alışkanlık haline gelerek fark edilmez olan yanlışlara dikkat çeker ve kanıksanan kötülükler karşısında Müslümanın sorumluluğunu hatırlatır. Eserin son bölümünde ise yöneticilere karşı bu görevin nasıl yerine getirileceğini, sözün ve müdahalenin sınırlarını ele alır. İyiliği Emretmek Kötülükten Sakındırmak, toplumsal bozulma karşısında kayıtsız kalmamak, doğruyu savunurken dinin ölçülerinden ayrılmamak ve bu büyük sorumluluğu ilim, hikmet ve adaletle yerine getirmek isteyenler için kapsamlı bir davet ve ahlak rehberidir.