Kişi Ortaklıklarında Yönetim Temsil ve Sorumluluk

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ V
İÇİNDEKİLER IX
KISALTMALAR XXI

GİRİŞ 1

BİRİNCİ BÖLÜM
KİŞİ ORTAKLIKLARINDA YÖNETİM VE TEMSİL

I. YÖNETİM 3
A. Adi Ortaklıkta Yönetim 6
1. Yönetici Sıfatının Kazanılması 11
2. Yönetici ile Diğer Ortaklar Arasındaki İlişkinin Hukuki Niteliği 13
3. Yöneticinin Yetkileri 15
a. Olağan İşler 15
aa. Olağan İş Kavramı 15
bb. Olağan İşlerde Yetkinin Kapsamı 16
cc. Olağan İşlerde Yetkinin Kullanılması 16
b. Olağanüstü İşler 17
aa. Olağanüstü İş Kavramı 17
a) Vekâlet Sözleşmesi Çerçevesinde Olağanüstü İşler 18
b) Kollektif Ortaklıklara İlişkin Hükümler Çerçevesinde Olağanüstü İşler 18
bb. Kambiyo Taahhütlerinin Hukuki Niteliği Bakımından Değerlendirme 20
cc. Duran Varlıklara İlişkin İşlemlerin Olağanüstü Niteliği 21
dd. Ortaklık Kararları ve Olağanüstü İşler 21
ee. Olağanüstü İşlerin Belirlenmesinde Genel Ölçüt 23
4. Yöneticinin Hakları 23
a. Yönetim ve İtiraz Hakkı 23
aa. Yönetici Ortakların İtiraz Hakkı 23
bb. İtirazın Usulü ve İtiraz Hakkını Kullanabilecek Kişiler 25
cc. Ortak Olmayan Yöneticilerin İtiraz Hakkı 26
dd. İtirazın Kullanılması ve Sonuçları 26
ee. İtirazın Gerekçelendirilmesi 27
ff. İtiraz Hakkının Sınırları 28
gg. İtiraz Hakkının Temsilci Aracılığıyla Kullanılması 28
hh. Tüm Ortakların Olağanüstü İşlere Katılma Hakkı 29
ıı. Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hâllerde İtiraz Hakkı 29
ii. Birlikte Yönetimde İtiraz 31
b. Ücret, Masraf ve Faiz İsteme Hakkı 32
5. Yönetim Yetkisinin Sona Ermesi 33
a. Yönetim Yetkisinin Kaldırılması ve Sınırlandırılması 33
aa. Haklı Sebep Kavramı 37
bb. Sözleşmede Öngörülebilecek Sebepler ve Diğer Hâller 39
b. Yöneticinin İstifası 40
c. Yönetim Yetkisinin Kaldırılması veya Sınırlandırılmasının Sonuçları 40
aa. Yönetim Yetkisinin Kapsamına ve Ortaklık Yönetimine Etkileri 40
bb. Orantılılık İlkesi ve Ultima Ratio Yaklaşımı 41
cc. Yetkinin Kaldırılması veya Sınırlandırılmasının Hukuki Sonuçları 42
dd. Tespit Davası ve Yargısal Denetim 42
ee. Ortaklık Sıfatı, İtiraz Hakkı ve Mali Haklara Etkisi 43
ff. Yönetici Sıfatının Üçüncü Kişiye Ait Olması Hâlinde Yönetim Yetkisinin Kaldırılması ve Sınırlandırılması 44
d. Tasfiye Sürecinde Yönetim ve İtiraz Hakkı 45
e. Ölüm Hâlinde Geçici Yönetim ve Mirasçıların Konumu 45
aa. Mirasçıların Durumu 45
6. Yöneticinin Borçları 46
a. Özen Gösterme Borcu 47
aa. Özen Kavramı ve Özen Borcunun Niteliği 47
bb. Ücret Almayan Yöneticinin Özen Standardı 47
cc. Kendi İşlerinde Gösterdiği Özen Ölçütü (Diligentia Quam in Suis) 48
dd. Ücret Alan Yöneticinin Özen Borcu 49
ee. Müterafik Kusurun Varlığı 53
ff. Ticari İşletme İşletilmesi Hâlinde Özen Borcu 53
b. Hesap Verme ve İncelemeye İzin Verme Borcu 55
aa. Hesap Verme Borcu 55
bb. İnceleme ve Denetim Hakkı 56
c. Rekabet Etmeme Borcu 58
aa. Rekabet Yasağına Aykırılığın Yaptırımı 61
B. Kollektif Ortaklıkta Yönetim 62
1. Yönetici ile Diğer Ortaklar Arasındaki İlişkinin Hukuki Niteliği 64
2. Yönetim Yetkisinin Kazanılması 65
a. Kanuni Yönetim Sistemi 65
b. Yönetim Yetkisinin Sözleşme veya Kararla Belirlenmesi 66
3.Ticari Temsilci ve Ticari Vekillerin Atanması ve Yetkileri 66
4.Yöneticinin Yetkileri 68
a. Yönetim Yetkisinin Kapsamı 68
aa. Olağan İşler ve İşlemler 68
bb. Olağanüstü İşler ve İşlemler 69
cc. Temel İşlemler 71
b. Ortaklar Kurulu ve Karar Alma Usulü 71
5. Yöneticinin Hakları 72
a. Yönetim ve İtiraz Hakkı 72
aa. Olağan İşlerde İtirazın Usulü 73
bb. Olağanüstü İşlemlerde İtiraz 74
cc. Tek Başına Yetkili Kılınan Yöneticinin İşlemlerine İtiraz 74
dd. Birlikte Yönetimde İtiraz 75
b. Denetim, İnceleme ve Bilgi Edinme Hakkı 76
c. Ücret, Faiz ve Giderlerin Karşılanmasını Talep Hakkı 78
6. Yöneticinin Borçları 79
a. Özen Borcu 79
aa. Kollektif Ortaklıkta Özen Ölçütünün Belirlenmesi 80
b. Hesap Verme Borcu ve İncelemeye İzin Verme Borcu 81
c. Rekabet Yasağı 82
aa. Rekabet Yasağının Kapsamı 83
bb. Rekabet Yasağına Aykırılığın Yaptırımı 84
cc. Ortaklığın Seçimlik Hakları 85
dd. Ayrılan Ortak İçin Rekabet Yasağı 86
7. Yönetim Yetkisinin Kaldırılması, Sınırlandırılması ve Yönetici Sıfatının Sona Ermesi 86
a. Sözleşmeyle Atanan Yöneticinin Yönetim Yetkisinin Kaldırılması ve Sınırlandırılması 87
aa. Yönetici Sıfatının Sözleşme ile Bir Ortağa Verilmesi Hâli 87
b. Ortaklık Kararı ile Atanan Yöneticinin Yönetim Yetkisinin Kaldırılması ve Sınırlandırılması 88
c. Ortaklar Kurulu Kararıyla Atanan Yöneticinin Görevinin Sona Ermesi 89
8. Tasfiye Hâlinde Yönetim 89
a. Tasfiye Memurlarının Atanması ve Görevden Alınması 90
b. Tasfiye Memurlarının Yetki ve Yükümlülükleri 91
C. Komandit Ortaklıkta Yönetim 91
1. Yönetim Yetkisinin Kazanılması 93
2. Yöneticinin Yetkileri 93
3. Yönetim ve İtiraz Hakkı 93
4. Rekabet Yasağı 95
5. Komanditer Ortağın Denetim ve Bilgi Edinme Hakkı 95
a. Olağan Denetim Hakkı 95
b. Olağanüstü Denetim Hakkı 96
II. TEMSİL 96
A. Temsil Kavramı 96
1. Doğrudan Temsil ve Dolaylı Temsil 97
2. Temsil ile Organ Arasındaki Fark 98
B. Adi Ortaklıkta Temsil 99
1. Temsilci Sıfatının Kazanılması 100
a. Temsil Yetkisinin Verilmesinde Usul 101
b. Temsil Yetkisinin Kabulü ve Temsilcinin Görevi Yerine Getirme Yükümlülüğü 102
c. Temsil Karinesi 102
2. Temsilcinin Yetkilerinin Kapsamı 103
a. Olağan İşlerde Temsil Yetkisi 104
b. Olağanüstü İşlerde Temsil Yetkisi 104
c. Önemli Tasarruf İşlemlerinde Temsil 105
d. Arabuluculuk Sürecine Başvuru Yetkisi 107
3. Temsilin Hüküm ve Sonuçları 108
a. Dolaylı Temsilde 108
b. Doğrudan Temsilde 111
4. Yetkisiz Temsil 114
a. Yetkisiz Temsilin Sonuçları 114
b. Onama ve Onamamanın Sonuçları 115
5. Temsilci ile Ticari Temsilci Arasındaki Fark 116
6. Temsil Yetkisinin Sona Ermesi 118
a. Temsil Yetkisinin Geri Alınması 118
b. Temsil Yetkisinin Kendiliğinden Sona Ermesi 119
C. Kollektif Ortaklıkta Temsil 119
1. Temsilci Sıfatının Kazanılması 120
2. Temsilcinin Yetkilerinin Kapsamı 120
a. Birlikte Temsil 121
b. Acele İşlerde Münferiden Gerçekleştirilen Temsilin Bağlayıcılığı 122
c. İşletme Konusu Dışındaki İşlemler ve Ultra Vires Sorunu 123
d. Temsil Yetkisinin Ticari Temsilciye Bırakılması 129
3. Temsilin Hüküm ve Sonuçları 129
a. Hukuki İşlemlerden Doğan Sonuçlar 129
b. Temsilcilerin Haksız Fiillerinden Doğan Sorumluluk 130
4. Temsil Yetkisinin Sınırlandırılması ve Kaldırılması 130
5. Temsil Yetkisinin Sona Ermesi 132
6. Tasfiye Hâlinde Temsil 133
D. Komandit Ortaklıkta Temsil 135
1. Temsilci Sıfatının Kazanılması 135
2. Temsilcinin Yetkilerinin Kapsamı 136
3. Temsil Yetkisinin Sınırlandırılması ve Sona Ermesi 136
4. Komanditer Ortağın Tacir Yardımcısı Olarak Atanabilmesi 137
III. KİŞİ ORTAKLIKLARINDA YÖNETİM VE TEMSİL ÜZERİNE DEĞERLENDİRME 138

İKİNCİ BÖLÜM
KİŞİ ORTAKLIKLARINDA ORTAKLARIN ALACAKLILARA KARŞI SORUMLULUĞU

I. BORÇ KAVRAMI 143
A. Borç İlişkisi 144
1. Borç İlişkisinin Unsurları 144
2. Borç ve Borç İlişkisi Arasındaki Farklar 145
B. Sorumluluk 145
1. Sorumluluğa Hâkim Olan Temel İlkeler 146
2. Ortaklık Borcu ile Ortağın Şahsi Borcu Arasındaki Ayrım 149
C. Kişi Ortaklıklarında Ortaklık Alacaklılarına Karşı Sorumluluğun Niteliği 150
1. Sınırsız ve Sınırlı Sorumluluk 150
a. Adi Ortaklıkta Ortakların Sınırsız Sorumluluğu 153
b. Kollektif Ortaklıkta Ortakların Sınırsız Sorumluluğu 154
c. Komandit Ortaklıkta Komandite ve Komanditer Ortakların Sorumluluğu 157
aa. Komandite Ortağın Sınırsız Sorumluluğu 157
bb. Komanditer Ortağın Sınırlı Sorumluluğu 159
cc. Komanditerin Komandite Ortak Gibi Sınırsız Sorumlu Tutulduğu Hâller 159
dd. Komanditerin Sorumluluğunun Genişlediği Hâller 161
2. Birinci Derecede ve İkinci Derecede Sorumluluk (İkincillik İlkesi) 161
a. Adi Ortaklıkta Birinci Derecede Sorumluluk 162
b.Kollektif Ortaklıkta İkinci Derecede Sorumluluk 164
c. Komandit Ortaklıkta İkinci Derecede Sorumluluk 165
3. Müteselsil Sorumluluk 166
4. Müteselsil Borcun Hüküm ve Sonuçları 168
a. Adi Ortaklıkta Müteselsil Sorumluluk 168
aa. Dolaylı Temsilde 169
bb. Doğrudan Temsilde 169
cc. Ortakların Tek Başına Yerine Getirebileceği veya Elbirliği ile Tasarruf Etmeleri Gereken Edimlerde 170
dd. Ortakların Müştereken Yapmış Olduğu Sözleşmelerde 172
ee. Ortakların Müştereken veya Münferiden İşledikleri Haksız Fiillerde 172
gg. Müteselsil Sorumluluğun Kaldırılması 173
a) Ortaklar, Temsilcileri ve Üçüncü Kişi Arasındaki Anlaşma ile 173
b. Kollektif Ortaklıkta Müteselsil Sorumluluk 175
c. Komandit Ortaklıkta Müteselsil Sorumluluk 176
D. Sorumluluğun Başlangıcı ve Sona Ermesi 176
1. Ortaklığa Giriş ve Çıkışın Sorumluluğa Etkisi 176
2. Ortaklığa Katılma Durumunda Sorumluluk 177
a. Adi Ortaklıkta Ortaklığa Katılmanın Sonuçları 177
aa. Adi Ortaklığa Yeni Ortağın Girişi ve Önceki Borçlardan Sorumluluk 177
a) Katılma Payı Koymak Suretiyle Ortaklığa Giriş 177
b) Pay Devralma Yolu ile Ortaklığa Giriş 178
b. Kollektif Ortaklıkta Ortaklığa Katılmanın Sorumluluğa Etkisi 180
aa. Ortaklığa Yeni Ortağın Girişi ve Önceki Borçlardan Sorumluluk 180
a) Katılma Payı Koymak Suretiyle Ortaklığa Giriş 180
b) Ortağın Payını Devralma Yolu ile Ortaklığa Girişte Sorumluluk 182
c. Komandit Ortaklıkta Komandite veya Komanditer Ortak Olarak Ortaklığa Katılmanın Sonuçları 184
3. Ortaklıktan Ayrılan Ortağın Sorumluluğu 184
a. Adi Ortaklıkta Ayrılan Ortağın Sorumluluğu 185
aa. Çıkma ve Çıkarılma 186
bb. Adi Ortaklıkta Ortağın Ölümü 187
b. Kollektif Ortaklıkta Ayrılan Ortağın Sorumluluğu 188
aa. Çıkma ve Çıkarılma 188
bb. Ayrılan Ortağın Sorumluluğunun Devamı ve Zamanaşımı 191
cc. Kollektif Ortaklıkta Ortağın Ölümünün Ortaklık ve Sorumluluk İlişkisine Etkisi 192
a) Ortaklığın Mirasçılarla Devamına İlişkin Hüküm Bulunmaması Hâlinde 192
b) Ortaklığın Mirasçılarla Devamına İlişkin Hüküm Bulunması Hâlinde 193
c. Komandit Ortaklıkta Ayrılan Komandite veya Komanditer Ortağın Sorumluluğu 194
aa. Komanditer Ortağın Ölümü 194
bb. Komandite Ortağın Ölümü 194
cc. Tek Komandite Ortağın Bulunması ve Bu Ortağın Ölmesi 195
II. YAPISAL DEĞİŞİKLİKLERDE ORTAKLARIN SORUMLULUĞU 196
A. Birleşme 198
1. Birleşebilecek Ortaklıklar 200
2. Birleşme Kararı 202
3. Birleşmeden Önce Doğan Borçlardan Sorumluluk 202
4. Alacaklıların Korunması 204
a. Alacaklıların Teminat İsteme Hakkı 204
b. İnceleme Hakkı 208
5. İşçilik Alacaklarından Şirket Ortaklarının Sorum