Mai ve Siyah

Halit Ziya Uşaklıgil'in ustalık eseri Mai ve Siyah, Tanzimat'tan modernizme geçişin en güçlü edebi köprüsüdür. Roman, sadece Ahmet Cemil adındaki genç bir şairin hikâyesini değil; bir dönemin entelektüel sancılarını, yeni bir edebiyat kurma idealini ve İstanbul'un puslu sokaklarındaki toplumsal değişimi anlatır. Mavi bir gecede (Mai) kurulan parıltılı hayallerin, hayatın zifiri karanlığına (Siyah) çarparak dağılmasını konu alan bu eser, Türk edebiyatında "bireyin iç dünyasını" merkeze alan ilk gerçekçi romanlardan biridir. Halit Ziya'nın titiz üslubu, zengin betimlemeleri ve psikolojik derinliğiyle Mai ve Siyah, edebiyatımızın klasikleşmiş, zamansız bir başyapıtıdır. "Mavi bir gökyüzü altında başlayan rüyalar, siyah bir gecenin koynunda son bulur." Ahmet Cemil; hassas, idealleri olan ve kelimelerle yeni bir dünya kurmaya çalışan genç bir şairdir. Tek bir hayali vardır: Büyük bir eser yazmak, edebiyat dünyasını sarsmak ve sevdiği kadınla mutlu bir yuva kurmak. Ancak hayat, onun bu zarif hayallerini birer birer siyahın soğuk kollarına bırakacaktır. “Ah o mai gece! O mai gecenin içindeki her şey, bütün o hülyalar şimdi nerede?” Türk romanının "babası" kabul edilen Halit Ziya Uşaklıgil, Ahmet Cemil karakteriyle sadece bir kahraman değil, her dönemin hayalperest insanı için bir ayna yaratmıştır. Kırılan umutların, yarım kalan aşkların ve edebiyata adanmış bir ömrün hüzünlü senfonisi...