Muhyiddîn-i Arabî'nin Terceme-i Hâli ve Faziletleri;Terceme-i Hâl ve Fezâ'il-i Şeyhü'l-Ekber Muhyiddîn-i Arabî

Şeyhü'l-Ekber Muhyiddîn-i Arabî, İslâm düşünce ve tasavvuf tarihinin en etkili ve
hakkında en çok konuşulan simalarından biridir. 13 yüzyıldan itibaren düşünceleri,
eserleri ve özellikle vahdet-i vücûd merkezli yaklaşımıyla tasavvufun yanı sıra kelâm,
felsefe ve edebiyat gibi farklı ilim alanlarında derin izler bırakmıştır. Anadolu ve
Osmanlı coğrafyasında asırlar boyunca eserleri okunmuş, okutulmuş ve şerh
edilmiştir. Onun düşüncesi etrafında oluşan bu geniş ilgi, şahsiyetine duyulan
hayranlıkla birlikte, köklü bir ilim ve irfan geleneğinin de göstergesidir.
Osmanlı'nın son döneminin seçkin bibliyograflarından Bursalı Mehmed Tâhir
tarafından kaleme alınan Terceme-i Hâl ve Fezâ'il-i Şeyhü'l-Ekber Muhyiddin-i Arabî,
İbnü'l-Arabî'nin hayatını, şahsiyetini ve İslâm irfan tarihindeki yerini ele alırken, onun
eserleri ve ilmî mirası hakkında da dikkat çekici bir başvuru çerçevesi sunar. Ancak
eser, sıradan bir biyografi veya bibliyografya olmaktan çok daha fazlasıdır.
Risale, İbnü'l-Arabî'nin kısa biyografisinin yanı sıra farklı dönem ve coğrafyalarda
yaşamış âlimlerin onun hakkındaki değerlendirmelerini ve takdirlerini; Fusûsu'l-
Hikem
şerhlerini ve şârihlerini; Şeyhü'l-Ekber'in eserlerine dair bir listeyle
bibliyografik bilgileri ve nihayet Osmanlı şairlerinin ona duydukları muhabbeti
yansıtan şiirleri bir araya getirir. Böylece biyografi, bibliyografya, ilmî müdafaa
geleneği ve edebî hafıza aynı metin içerisinde buluşur.
Eserde Bursalı Mehmed Tahir'in ilmî araştırma titizliği ile Şeyhü'l-Ekber'e duyduğu
derin hürmet ve tasavvufî bağlılık iç içe geçer. Bu yönüyle eser, İbnü'l-Arabî'yi
tanımak isteyenlere ve Osmanlı ilim ve tasavvuf dünyasının Şeyhü'l-Ekber'i nasıl
okuduğunu ve benimsediğini anlamak isteyenlere kıymetli bir pencere açmaktadır.
Muhyiddîn-i Arabî'nin Terceme-i Hâli ve Faziletleri ismiyle yayına hazırladığımız
eser, İbnü'l-Arabî'nin şahsında asırlar boyunca devam eden bir ilim, irfan ve
muhabbet geleneğine tanıklık eden mütevazı fakat önemli bir risaledir.