Rihletü'l-Mercanî: Şehabeddin Mercanî’nin Hicaz Seferi Hatıraları - 1880;Giriş- Aktarma-Metin-Karşılaştırmalı İnceleme-Dizin-Tıpkıbasım

Şehabeddin Mercanî'nin 1880 yılında Hicaz seferinde yanında bulundurduğu hatıra defterine seferle ilgili aldığı notlar ve hatıralarından oluşan Rihletü'l-Mercanî adlı eser Rızaeddin Fahreddin tarafından yayıma hazırlanarak 1898 yılında Kazan'da basıldı. Eserde, din âlimi Şehabeddin Mercanî'nin Kazan'dan başlayarak Moskova, Kursk, Kiev, Odessa, İstanbul, Çanakkele, Gelibolu, İzmir, İskenderiye, Kahire, Süveyş, Yenbu şehirlerinden geçerek Medine-i Münevvere ve Mekke-i Mükerreme'ye yaptığı kutsal hac yolculuğundaki hatıraları yer almaktadır. Mercanî'nin geçtiği bu yol güzergahından Kazan, Ufa, Moskova, Sankt Petersburg, Astrahan, Orenburg, Omsk, Barnaul, Novosibirsk, Kırım başta olmak üzere birçok şehirden binlerce Müslüman Türk hac yolculuğu yapmış, İstanbul başta olmak üzere İslam beldelerine uğramış orada birçok insanla görüşmüştür. İdil Ural, Kafkasya, Sibirya, Türkistan bölgelerinde cedit hareketi üzerinde etkili olan Hicaz yolculuğuyla ilgili bir hatıratın okurlara ulaşıyor olması bu yolculuk esnasındaki kültürel etkileşimi anlama açısından bir fikir oluşturacaktır. İdil Ural Türkleri, Osmanlı Türkçesi, Arapça basılmış eserleri hac yolculuğu vesilesiyle ülkelerine götürmüşler, İslam dünyasındaki gelişmelerden bu şekilde haberdar olmuşlardır. Elinizdeki eserde Arap harfli metinle Kiril harfli metin incelendi ve bu metinlerde geçen kelimelerin imlasında farklılıklar gözlemlendi. Bu değişimler kelimelere dipnot vermek suretiyle tek tek gösterildi, Kiril harfli metinde çıkarılan yerler belirtildi, karşılaştırmalı inceleme yapıldı.