Sahne ve Perde Arasında Tiyatro-Sinema Yazıları (1921-1923)

Selim Nüzhet Gerçek, bugüne kadar daha çok matbuat tarihi, bibliyografya ve tiyatro
çalışmalarıyla tanındı. Oysa 1921-1923 yılları arasında yazdığı tiyatro ve sinema yazıları, bir
dönemin sanat hayatını belgelemenin ötesinde, Türkiye'de modern eleştiri anlayışının ilk
örnekleri arasında sayılacak metinlerdir. Selim Nüzhet çoğunlukla matbuat tarihçisi olarak
anılsa da kendini bu alanla sınırlandırmamış, perspektifini geniş tutmuştur. "İlk Türk matbuat
tarihçisi" tanımı onun için doğru ancak eksiktir. Zira yalnız matbuat tarihçisi sıfatıyla değil,
sinema eleştirmeni olarak da bir ilke imza atmıştır. Dolayısıyla bu tanımın artık "İlk Türk
matbuat tarihçisi ve sinema eleştirmeni Selim Nüzhet" şeklinde genişletilmesi gerektiği
kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. O, ölünceye kadar sinema ve tiyatroyla ilgilenmiştir. Sahne
ve Perde Arasında, onun İleri gazetesi ve Yarın dergisinin sayfalarında kalmış tiyatro ve
sinema yazılarını ilk kez bir araya getiriyor. Darülbedayi tartışmalarından ilk yerli film
denemelerine, tuluat tiyatrosundan Avrupa sinemasına uzanan bu yazılar, oyun ve filmleri
değerlendirmekle kalmıyor; Mütareke ve Millî Mücadele yıllarının estetik anlayışını, kültürel
dönüşümlerini ve sanat tartışmalarını da okura taşıyor. Selim Nüzhet'in en dikkat çekici
yönlerinden biri, tiyatro ile sinemayı birbirine rakip iki alan değil, birbirini besleyen iki sanat
gibi ele almasıdır. Dönemin tiyatrocuları sinemayı tehdit olarak görüp ahlaki kaygılarla
eleştirirken, o meseleye ölçülü yaklaşmış, bir problem gördüğünde çözümü ortadan kaldırmakta
değil ıslah etmekte aramıştır. Kişiselleştirmeyen, tartışmayı şahsiyete indirgemeyen bu
eleştirmen tavrı, onu çağdaşlarından ayıran temel özelliktir.
Süreli yayınlarda dağınık kalmış bu yazılar, böylece ilk kez toplu bir biçimde bir araya geliyor.
Sahne ve Perde Arasında: Tiyatro Sinema Yazıları (1921-1923), bir eleştirmenin kalemi
aracılığıyla tiyatro ile sinemanın birlikte şekillendirdiği bir dönemin hikâyesini bugünün
okuruyla buluşturmakla kalmıyor aynı zamanda hem Türk tiyatro tarihini hem de Türkiye'de
sinema eleştirisinin doğuş yıllarını merak edenler için birinci elden kaynak niteliği taşıyor.