Sibirya Türklerinde Şamanizm Ve Milliyetçilik

Türk Dünyası ve eski Sovyetler coğrafyasında olduğu gibi dünyanın başka ülkelerinde de çoğu bilimci tarafından genelde pejoratif yaklaşılan veya yok sayılan; ancak Sibirya coğrafyasında en az 40.000 yıldır var olduğundan söz edilebilen Şamanizm, kendi not ve konuşmalarında görüldüğü üzere laik Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Ulu Önder Mareşal Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından “Şamanî din” adıyla bahsedilerek Türklerin eski inancı olarak kabul edilmiştir. Atatürk'ün önemsediği Ziya Gökalp da Şamanizm için zaman zaman “Türk dini” demiş, demokrat ve feminist olarak tanımladığı eski Türklerin yaşadığı dönem için “Şamanizm devri” ifadesini kullanmış, günümüzde eserlerinde “Şaman Türkçe değildir” diye belirtme gereksinimi duyan yazarların aksine Şaman sözcüğünün Kam kelimesinden türediğini savunmuştur. Prof. Dr. A. Zeki Velidi Togan, Prof. Abdülkdir İnan, Prof. Dr. Yusuf Ziya Yörükan ve Hüseyin Nihal Atsız gibi önemli Türk düşünür ve bilimcilerin de Şamanizm'i Türklerin kadim dini olarak değerlendirdikleri belirtilebilir. Bu denli kadim dönemlere dek inen Şamanizm ile milliyetçilik etkileşimi bağlamında Sibirya Türk toplumlarının sosyolojik olarak araştırılmasına dayalı bu kitap, ezelden beri Sibirya'da yaşayan Hakas, Altay, Tıva, Şor, Tofalar vd. Sibiryalı Türk toplumlarının örneğinde nesnel bir tarihsel perspektif içerisinde gerçekleştirilen bir araştırmaya dayanmaktadır. Türkiye ve Türk halklarının yaşadıkları tüm ülke ve bölgelerde Şamanizm dini dışında da çeşitli inanç sistemlerinin ve mezheplerin varlığı söz konusudur. Bununla birlikte bu dinî bölünmelerin, çeşitli seviyelerde çatışmalara ve açık veya kapalı çekişmelere yol açtığını görmezlikten gelmek hiç de kolay değildir. Bütün bu nedenlerden ötürü din ve milliyetçi akımlar arasındaki etkileşimin sosyolojik olarak ele alınması ve irdelenmesi sosyal bilimlerde önemini koruyan bir düşünsel faaliyet alanını temsil etmekte, bundan sonra da temsil etmeye devam edeceği tahmin edilmektedir. Türkoloji'de pek konuşulmayan, ancak bu eserde hem eski hem de özgün ve güncel kaynaklara dayanarak ele alınan Şamanizm ve onun bir reforme edilen biçimi olarak kabul edilen Burhanizm ile milliyetçilik arasındaki dün ve bugün cereyan eden etkileşim sürecine ışık tutan bu kitabın genel olarak Türklük tarihine merak duyanlara ve özellikle Türk inanç ve kültür alanında araştırma yapan bilimcilere yararlı olacağı, ilgilerini çekeceği ümit edilmektedir. Elinizde tuttuğunuz Sibirya Türklerinde Şamanizm ve Milliyetçilik adlı bu eser; aslen Sibirya yerlisi olup İç Asya'da kağanlık kuran ve yüksek uygarlığın en önemli göstergesi olan yüzlerce yazıt ve binlerce maddi kültür nesnesi ile kurgan bırakan eski Türklerden Şaman inançlı Yenisey Kırgızlarının torunları olan Hakas Türklerinin soyundan gelen ve araştırmalarına günümüzde de sürdüren Dr. Timur B. Davletov tarafından, daha önce çeşitli bilimcilerce Sibirya'da kaleme alınan çok sayıda özgün kaynaktan oluşan literatüre dayalı olarak meydana getirilmiş ve değerli okur ve araştırmacıların hizmetine sunulmuştur.