Türkiye’de Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımında Vergi Denetiminin Etkinlik Analizi

Son yıllarda kamu harcamalarının artmasına paralel olarak vergiye atfedilen önem hissedilir olmaya başlamıştır. Özellikle verginin kamu harcamalarının finansmanı ile maliye politikası aracı olarak kullanılması vergi mevzuatlarının çoğu alanda vergisel kayıp ve kaçağı minimize edecek sofistike şekilde hazırlanmalarına neden olmaktadır. Vergi mevzuatlarının vergisel kayıp ve kaçağın azaltılması noktasında son zamanlarda üzerinde ciddi bir şekilde durdukları konuların başında transfer fiyatlandırması kurumu gelmektedir. Transfer fiyatlandırması, OECD ve AB üye ülkelerde üzerinde ciddi olarak durulan vergisel konuların başında gelmektedir. Özellikle OECD tarafından bu konuda üye devletlerin dikkatini çekecek nitelikte model ve rehberler yayınlanmıştır. Türkiye'de OECD ve AB üye ülkelerle birlikte vergi mevzuatına transfer fiyatlandırmasını dahil etmek suretiyle vergi matrahının aşınmasını engellemeye çalışmaktadır. Mali idare tarafından transfer fiyatlandırmasına konu mükellef aksiyonları vergi incelemesine tabi tutulmaktadır. Lakin transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç aktarımında etkinlik sağlanabilmesi için vergi denetiminin etkinlik düzeyinin kavranması ve mevcut gelişmelere uyum sağlamalıdır. Vergi denetiminde her alanda olduğu gibi transfer fiyatlandırmasına yönelik incelemelerde de etkinlik düzeyinin artırılması, vergi incelemelerinin rehberlik ve caydırıcılık fonksiyonunu olumlu etkilemesi başta olmak üzere vergi gelirlerinde pozitif iyileşme gibi pek çok alanda olumlu dışsallık oluşturmaktadır. Ülkemizde vergi güvenlik önlemlerinden biri olan transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç aktarımı kurumunun kendisinden beklenen etkinliği sağlayıp sağlamadığının ortaya koyulması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.