Türkiye Kütüphanelerindeki Delâilü’l-Hayrâtlarda Minyatür

Muhammed b. Süleyman el-Cezûlî tarafından tertip edilen Delâilü'l-Hayrât ve Şevâriku'l-Envâr isimli eser, Fas'tan Malezya'ya kadar çok geniş bir coğrafyaya yayılarak en çok okunan dua kitaplarının başında gelmektedir. Yalnızca Cezûliyye tarikatının müridleri tarafından değil, aynı zamanda diğer tarikatlar hatta hiçbir tarikata mensup olmayan Müslümanlar tarafından da okunmasının ardındaki sebep, hiç kuşkusuz Hz. Peygamber'e (sav) olan yoğun muhabbettir. Bu eserin el yazması nüshaları içinde yer alan minyatürler, bu çalışmanın ana konusudur. Türkiye Kütüphaneleriyle sınırlandırılmış olmasına rağmen diğer ülkelerdeki nüshalarla da olabildiğince karşılaştırma yapılmaya ve farklılıklar ortaya konmaya çalışılmıştır. En nihayetinde bu minyatürlerin ne şekilde gelişme ve farklılık gösterdiği, hangi aşamalardan geçtiğini takip etmek aslında İslâm medeniyetini de idrak etmek demektir. Türkiye Kütüphanelerindeki Delâilü'l-Hayrât içindeki minyatürlerin yüzyıllara göre nasıl dağılım ve gelişim gösterdiğini anlamak, Osmanlı minyatür sanatının nasıl bir süreç geçirdiğini izlememiz adına önemlidir. Aynı zamanda tarihî belge niteliği taşıyan bu tasvirler, Osmanlı Devleti'nin Harameyn'e yaptığı hizmetleri de görme imkânı sağlaması bakımından ayrı bir öneme sahiptir.