Deha;Dâhilik ve Delilik Üzerine Bir İnceleme

Cesare Lombroso, psikiyatri ve kriminoloji tarihinin tartışmalı metinlerinden biri olan Deha'da, insan aklının zirvesi ile deliliğin karanlık suları arasındaki o belirsiz sınırı haritalandırıyor. Yazar, dehanın ilahi bir armağan veya salt çalışmanın ürünü olmadığını, aksine biyolojik bir anomali ve dejenere bir nörolojik durum olduğunu öne sürüyor. Lombroso bu radikal tezini temellendirirken dönemin tıp bilimine, frenolojiye ve fizyonomik ölçümlere başvuruyor. Tarihe yön vermiş sayısız sanatçı, filozof ve bilim insanının hayatını adeta bir klinisyen titizliğiyle inceliyor. Eserde, dâhilerin fiziksel özelliklerinden kalıtsal hastalıklarına, çalışma alışkanlıklarından geçirdikleri ruhsal buhranlara kadar geniş bir veri havuzu nesnel bir yaklaşımla ele alınıyor. Deha, yaratıcılığın bedelini ve normalliğin tanımını sorgulayan, deha ile delilik arasındaki o tekinsiz akrabalığa ışık tutan sarsıcı bir klasik.