Demokrasi ve Eğitim

John Dewey'in 1916 yılında kaleme aldığı "Demokrasi ve Eğitim", modern eğitim felsefesinin en temel köşe taşlarından biridir. Dewey bu eserinde, eğitimi sadece bilgi aktarımı olarak değil, toplumsal yaşamın sürekli bir yeniden inşası olarak tanımlar. İşte bu devrim niteliğindeki eserin kısa ve öz özeti: Dewey'e göre eğitim, okul binalarıyla sınırlı bir süreç değildir. Bireyin deneyimlerini anlamlandırması ve bu deneyimler aracılığıyla büyümesidir. "Yaparak ve yaşayarak öğrenme" modelinin temelini atan yazar, öğrencinin pasif bir alıcı değil, aktif bir katılımcı olması gerektiğini savunur. Dewey için demokrasi sadece bir yönetim biçimi değildir; bireylerin ortak ilgi ve değerleri paylaştığı bir "birlikte yaşama" biçimidir. Demokratik bir toplumun bekası, ancak eleştirel düşünebilen, problem çözme yeteneğine sahip ve toplumsal sorumluluk alan bireylerin yetiştirilmesiyle mümkündür. Kitap, okulun toplumun küçük bir modeli olması gerektiğini ileri sürer. Eğitim ortamı, gerçek hayatın sorunlarından kopuk olmamalı; aksine çocuğu toplumsal iş birliğine ve demokratik alışkanlıklara hazırlamalıdır. John Dewey, bu eseriyle ezberci eğitime karşı çıkarak öğrenci merkezli yaklaşımı savunmuştur. Günümüzde hala tartışılan "eğitimin amacı nedir?" sorusuna verilmiş en güçlü ve vizyoner cevaplardan biridir. Eğitimciler, sosyologlar ve daha iyi bir toplum hayali kuran herkes için sarsılmaz bir rehberdir. "Eğitim, gelecekteki bir yaşama hazırlık süreci değildir; eğitimin kendisi yaşamdır." — John Dewey