Duyum Algı ve Tüm Bileşenleriyle İşitsel Algı

Duyum ve algı, insanların ve diğer tüm canlıların varlığını sürdürmelerinde rol alan en temel işlevler
arasında yer alır. Yaşamımız boyunca çevreden ve kendi bedenimizden gelen sayısız uyarıcıyı alır, işler
ve anlamlandırırız. Aynı zamanda davranışlarımız, konuşmalarımız ve eylemlerimizle çevremizdeki
insanlar için sürekli uyaran oluştururuz. Bu nedenle duyum ve algı, yalnızca nöroloji ve psikolojinin
değil; odyoloji, dil ve konuşma terapisi, fizyoterapi, ergoterapi, eğitim bilimleri ve daha birçok
disiplinin ortak ilgi alanını oluşturmaktadır.
Türkçe literatürde duyum ve algıyı bütüncül bir bakış açısıyla ele alan kaynaklar oldukça sınırlıdır.
Mevcut eserlerin önemli bir bölümü genel algı kavramına odaklanırken, işitsel algıyı ayrıntılı biçimde
ele alan kaynak sayısı ise oldukça azdır. Ayrıca genel algı ilkeleri ile işitsel algı mekanizmalarını
ilişkilendirerek sunan kapsamlı kaynaklara duyulan ihtiyaç dikkat çekmektedir. Bu kitap, söz konusu
gereksinimden hareketle hazırlanmış; genel duyum ve algı prensiplerini işitsel algı ile bütünleştirerek
okuyucuya disiplinlerarası bir bakış açısı sunmayı amaçlamıştır.
Bu eser; ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri ile klinisyenler ve araştırmacılar için temel bir
başvuru kaynağı olma hedefiyle hazırlanmıştır. Her bölüm, konuya kısa bir giriş, öğrenme hedefleri,
anahtar kelimeler ve bölüm sonunda yer alan özet ile yapılandırılmıştır. Anlaşılabilirliği artırmak
amacıyla olabildiğince yalın bir dil kullanılmasına, Türkçe bilimsel terminolojinin güçlendirilmesine ve
konuları destekleyen görsellere yer verilmesine özen gösterilmiştir.
Kitapta, duyum ve algının temel kavramlarından başlayarak nörolojik temeller, duyu sistemleri,
multisensör entegrasyon, işitme anatomisi ve fizyolojisi, işitsel algının mekanizmaları, akustik ve
psikoakustik, mekânsal işitme, algı gelişimi, değerlendirme yöntemleri, klinik bozukluklar,
rehabilitasyon yaklaşımları ve yapay zekâ destekli yeni teknolojilere kadar uzanan geniş bir içerik
sunulmaktadır. Bölümler planlanırken hem farklı programlarında kullanılabilecek temel bir kaynak
oluşturulması hem de farklı disiplinlerden araştırmacı ve klinisyenlere rehberlik edilmesi
hedeflenmiştir.
Bu kitabın hazırlanmasına bilgi ve klinik deneyimleri ile katkı sunan değerli bölüm yazarlarına içtenlikle
teşekkür ederim. Çok özel iki teşekkür kitabın editör yardımcısı Dr. Ody. Ecem Kartal Özcan ve
görsellerin hazırlanmasına çok önemli katkılar sağlayan Doç. Dr. Zehra Aydoğan'a. Ayrıca kitabın
hazırlanması ve yayımlanması sürecindeki iş birliği ve destekleri için Hipokrat Yayınevi'ne
teşekkürlerimi sunarım. En büyük teşekkürüm ise, bilimsel çalışmalarım boyunca bana her zaman
destek olan, yoğun çalışma dönemlerimde sabır ve anlayış gösteren ailemedir.
Bu kitabın eksiksiz veya kusursuz olduğunu iddia etmek mümkün değildir. Bilim sürekli gelişmekte ve
her yeni çalışma bilgi birikimimize yeni katkılar sunmaktadır. En büyük dileğim, bu eserin duyum ve
algı alanında yapılacak yeni araştırmalara ilham vermesi, öğrencilere ve araştırmacılara yol göstermesi
ve Türkçe literatüre kalıcı bir katkı sağlamasıdır.
Odyolojiye ve duyum–algı konularına gönül vermiş tüm öğrencilere, araştırmacılara ve klinisyenlere
başarılarla dolu bir gelecek dileğiyle…
Doç. Dr. Şule Çekiç
Temmuz 2026