Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın Bilinmeyen Özel Hayatı

Sir Charles Augustus Murray (1806 – 1895) İngiliz yazar ve diplomat.

Murray, 1846'dan 1853'e kadar Mısır'da konsolos-general olarak görev yaptı ve Osmanlı Genel Valisi Mehmet Ali Paşa ile yakın ilişkiler içindeydi. Bu geçen yıllar içindeki gözlemlerini hatırat olarak metinleştirmiştir. Kavalalı Mehmet Ali Paşa'yı mümkün olduğu kadarıyla objektif olarak değerlendirmiş, onun insan ve yönetici özelliklerini bu metinde tarihe not düşmüştür.
"Bir asker olarak tarih, ona Tarık ve Selahaddin ile aynı sırada bir yer verecektir; bir reformcu olarak ise İngiltere'nin Cromwell'i hatırladığı ve Fransa'nın yüce kanunnamenin yaratıcısına duyduğu saygının bir kısmını ona vermek zorunda kalacaktır."
"O, kendi çağındaki ve ülkesindeki diğer insanlardan ne daha iyi ne de daha kötüydü; Doğu'da yeni bir hanedan kuran bir kişinin bazı zalimce eylemlerden kaçınmasının neredeyse mümkün olmadığı ve onun da genel kuralın bir istisnası olmadığı kabul edilmelidir." AUGUSTUS MURRAY