Sokullu Mehmed Paşa

Bazen insanın geçmişi, hiç beklemediği bir anda karşısına çıkar.

Bülent Us için de öyle oldu. Ailesine ilişkin öğrendiği bazı bilgiler, onu yıllar sürecek bir araştırmanın içine çekti. Başlangıçta yalnızca kendi geçmişini merak ediyordu. Fakat karşısına çıkan vakıf kayıtları, mahkeme evrakları, aileden kalan bilgiler ve resmî belgeler, onu Osmanlı tarihinin en önemli devlet adamlarından birisine götürdü: 'Sokullu Mehmed Paşa'

Balkanlar'da başlayan hayatı Osmanlı Devleti'nin en yüksek makamlarından birine uzanan Sokullu Mehmed Paşa; Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murad dönemlerinde devlet yönetiminin merkezinde bulundu. Savaşlara, taht değişimlerine ve büyük siyasi kırılmalara tanıklık etti; ardında eserler, vakıflar ve yüzyıllar boyunca yaşamaya devam edecek bir isim bıraktı. Kitapta da onun ölümünden sonra geride yalnızca devlet görevlerinin değil; camilerin, köprülerin, hayır eserlerinin ve vakıfların kaldığı özellikle vurgulanıyor.

Ancak elinizdeki kitap yalnızca Sokullu Mehmed Paşa'nın hayatını anlatan tarihsel bir çalışma değil.

Bir tarafta on altıncı yüzyılın güçlü devlet adamlarından biri, diğer tarafta yaklaşık beş asır sonra kendi aile geçmişinin izlerini süren Bülent Us var. Bu iki zaman arasında ise kuşaklar, isimler, vakıflar ve bugüne ulaşmayı başarmış belgeler bulunuyor.

Bülent Us, bu izleri takip ederken kesin olarak bildikleriyle henüz cevabını bulamadığı soruları birbirinden ayırıyor. Bir aile anlatısını olduğundan büyük göstermeden, belgenin söylediği yerde belgeye dayanarak, eksik kalan halkaları ise saklamadan kendi geçmişine doğru ilerliyor. Yazarın da ifade ettiği gibi amaç geçmiş üzerinden bir unvan ya da üstünlük iddiası yaratmak değil; kendisine ulaşan izleri kaybetmeden sonraki kuşaklara bırakmak.

Sokullu Mehmed Paşa, bu nedenle yalnızca geçmişe bakan bir kitap değil; geçmişin bugüne nasıl ulaşabildiğini anlamaya çalışan kişisel bir arayışın da hikâyesi.