Osmanlı’da Abdülaziz Saltanatı (1862-1867)

İnsanlar çoğu zaman en az bildikleri şeyler hakkında konuşmaya eğilimlidir. Bilinmeyen ve gizemli olan, insan hayal gücünü besler; bu yüzden insanlar olağanüstü gördükleri şeylerden daha güçlü biçimde etkilenirler. Türkiye de uzun yıllar boyunca hakkında çok konuşulan, fakat gerçek yapısı yeterince bilinmeyen ülkelerden biri olmuştur. Coğrafyası, tarihi ve ticareti hakkında bazı bilgiler bulunsa da, Osmanlı toplumunun ve devlet düzeninin gerçek işleyişini kavrayabilenlerin sayısı oldukça azdır. Eserimiz, Osmanlı İmparatorluğu'nun zayıflama ve çöküş sebeplerini anlamanın ancak devlet yönetiminin iç yapısını incelemekle mümkün olduğunu savunur. Yönetici sınıf ile halk arasındaki ilişkilerin toplumun ilerlemesine mi yoksa gerilemesine mi yol açtığı araştırılmalıdır. Yazar, Osmanlı idaresinin gerçek durumunu ortaya koymak için önce yerel yönetimlerden başlayıp ardından eyaletlere, orduya ve nihayet Bab-ı Ali ile saray çevresine uzanan ayrıntılı bir inceleme yapmayı amaçladığını belirtir. Ayrıca eserde, Osmanlı Devleti'nin yanlış politikalar nedeniyle ciddi bir kriz içinde bulunduğu vurgulanır. Sorunları çözmek yerine gizleyen yönetim anlayışının toplumdaki çöküşü derinleştirdiği ifade edilir. Yazara göre yalan ve ikiyüzlülük Doğu toplumlarını baskı altında bırakmış, bu toplumların yeniden güçlenmesi ise ancak hakikatin ortaya çıkmasıyla mümkün olacaktır.