Tarih-i Edebiyat-ı Garbiye’den İspanyol Edebiyatı;Aktarım – Açıklamalar

Muhtar — O hâlde ya Füruzan Hanım bugün herkesin muvacehesinde bana ispat eder ki iddiası sahih değildir yahut arada her türlü râbıta bir daha bağlanamayacak surette ve derhâl münkatı olur. Dava vekili Kemal Hayri Bey'i telefonla davet ettim. Gelecek, suret-i icrayı onunla görüşürüz. Sizi de hemen buraya davetten maksat evvela vuku-yı hâlden sizi haberdar etmek, saniyen Füruzan'ı Çamlıca'ya kadar götürüp kendi elinizle ebeveynine teslim için rica eylemektir. Zaten oraya gideceğine dair malumat da verdi. Mademki gitmek istiyor, gitsin. Necip Bey — Bunda dava vekilinin sebeb-i müdahalesini anlayamıyorum. Muhtar — Arzu ediyorum ki şer'î ve kanuni mesail derhâl halledilsin. Arada maddi cihetlere müteallik bir mesele, bir vesile-yi mübahase kalmasın. Böyle işlerde emin ve salim hatvelerle yürümek lazımdır. Fransız yazar Alexander Dumas Fils'in 1887'de basılan Francillon adlı eserinden uyarlanan Füruzan, 1918'de yazılır ve yine 1918 yılının Şubat ayında Darülbedayi Heyet-i Temsiliyesi tarafından Tepebaşı'nda sahnelenir. Kadının ve erkeğin günahına bu kadar farklı bakan ataerkil toplumların ortak mevzusu olan namus kavramı Alexandre Dumas Fils ile Halid Ziya Uşaklıgil'i aynı tiyatro metninde birleştirmiştir. Kıskançlık temasını telif eserlerinde de sıklıkla ele alan Uşaklıgil bu uyarlama eserde de duyguyu tüm yoğunluğuyla işler.