Osmanlı’da Yasaklı Kitap: Abdülhamit’in Özel Hayatı

Eserimiz, II. Abdülhamid'i kimi zaman taraflı kimi zaman tarafsız bir biçimde; korkuları, kuşkuları ve giderek sertleşen ruh hâliyle beraber anlatır. Okuyucu, sayfalar ilerledikçe her sözün izlenebildiği, her bakışın şüpheye dönüştüğü kapalı bir saray atmosferinin içine girer. Yıldız Sarayı, bir yönetim merkezinden ziyade korku ve güvensizlikle örülmüş bir iktidar dünyası hâline gelir. Metnin dili yer yer sert ve karanlıktır. Çünkü anlatı, resmî tarihin kontrollü söyleminden değil; sürgünlerin, kırgın devlet adamlarının, Avrupa basınının ve saray çevresindeki söylentilerin iç içe geçtiği çalkantılı bir dönemin içinden konuşur. Bu nedenle kitapta geçen bazı sahneler tarihî bir kayıttan çok, çökmekte olan bir imparatorluğun içindeki huzursuz fısıltılar gibi hissedilir. Eser, okuyucuyu II. Abdülhamid hakkında kesin bir hükme zorlamaz. Bir yanda devleti ayakta tutmaya çalışan güçlü bir irade, diğer yanda korkularla büyüyen baskıcı bir düzen vardır. Kitap, bu ikiliğin ortasında; casusların dolaştığı salonlarda, ağır perdelerin ardında ve sürekli tedirgin bir zihnin içinde dolaşan bir imparatorluğun son dönem atmosferini hissettirmeye çalışır.